Ο Ιπποκράτης, όπως απεικονίστηκε από βυζαντινό καλλιτέχνη
η. Xειρόγραφο 2144, φ. 10v,
περ. 1342. Παρίσι, Eθνική Bιβλιοθήκη.
O γιατρός που διαβάζει κριτικά θα εκπλαγεί βλέποντας ότι στα ιπποκρατικά έργα μπορεί να ανακαλύψει στοιχεία για καθεμία από τις κλινικές ειδικότητες του σήμερα.
Αυτό βεβαίως ισχύει και για τη δεοντολογία
και την ιατρική ηθική. Με τα θέματα αυτά ο Ιπποκράτης
ασχολείται διάσπαρτα σε πολλά από τα συγγράμματά
του, αλλά υπάρχουν και ορισμένα στα οποία τα ζητήματα ιατρικής δεοντολογίας και ηθικής είναι το κύριο αντικείμενο. Πρόκειται για τα βιβλία Όρκος, Περί ιητρού, Περί ευσχημοσύνης, και σε κάποιο βαθμό τα Παραγγελίαι,
Περί Τέχνης και Αφορισμοί.
------------------------
Περί ευσχημοσύνης
Στο έργο αυτό έχουμε σύνθεση της φιλοσοφίας (και της
σοφίας) με την ιατρική τέχνη
Τονίζεται ακόμα η σχέση της (θεραπευτικής) τέχνης με τη θεωρία. Το να νομίζεις κάτι, μόνο, χωρίς να ενεργείς θεωρείται σημείο ατεχνίας, δηλαδή άγνοιας της τέχνης του γιατρού:
«Το γαρ οίεσθαι μέν, μη πρήσσειν δέ, αμαθίης και ατεχνίης
σημείον εστίν».
Πρέπει ο καθένας που ασχολείται με την
ιατρική τέχνη, σημειώνεται στο Περί ευσχημοσύνης, να
ανάγει τη σοφία στην ιατρική και την ιατρική στη σοφία.
Σ’ αυτό το σημείο εκφράζεται η περίφημη ρήση «Ιητρός
γαρ φιλόσοφος ¨ἰσόθεος». Και αυτό ισχύει γιατί ανάμεσα
στην ιατρική και τη φιλοσοφία υπάρχουν πολλά κοινά σημεία. Και οι δύο απαιτούν τις ίδιες αρετές:
Δηλαδή, ο γιατρός όπως και ο φιλόσοφος [πρέπει να] χαρακτηρίζονται
από αφιλοχρηματία, σεβασμό, να κοκκινίζουν, να είναι
μετριόφρονες, να έχουν γνώση, κρίση, ηρεμία, να δίνουν
γρήγορες απαντήσεις, να είναι καθαροί, να έχουν έγκυρη γνώμη, να ξέρουν όσα είναι απαραίτητα για τη χρηστή
ζωή, να απομακρύνουν κάθε ακαθαρσία, να μην είναι δεισιδαίμονες και να έχουν θεϊκή υπεροχή. Για όλες αυτές
τις αρετές υπάρχει κατάλληλη εκπαίδευση και όλες πρέπει να τις ασκούν αδιακρίτως προς όλους, με τον ίδιο
τρόπο που θα τις ασκούσαν στα παιδιά και τους φίλους
τους.
Ένα άλλο σπουδαίο θέμα που τίθεται στο Περί ευσχημοσύνης βιβλίο της Ιπποκρατικής Συλλογής είναι η σχέση
της ιατρικής και των γιατρών προς το θείο. Oι γιατροί της
Σχολής της Κω δέχονται ως αρετή την ευσέβεια και θεωρούν πως ο γιατρός πρέπει να υποχωρεί με δέος απέναντι στο θείο, αφού οι θεϊκές δυνάμεις είναι μεγαλύτερες από τις δυνάμεις της ιατρικής
----------------------
ΠΗΓΗ Δρ Γεράσιμος Α. Ρηγάτος
Άμ. Επίκουρος Καθηγητής Ιατρικής, Συγγραφέας
Eπίτιμος Διδάκτωρ Παιδαγωγικού Tμήματος Δημοτικής Eκπαίδευσης Πανεπιστημίου Aθηνών
δημοσιευμένη μελέτη στο εκδιδόμενο APXAIOΛOΓIA & TEXNEΣ τχ. 102
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου