ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ
Γιώργος Λεκάκης
Αρχαία στα Μάταλα
Τα Μάταλα[1] έχουν κατοίκηση από την Νεολιθική Εποχή.
Εδώ προσγειώθηκε ο λευκός ταύρος Ζευς, αφού πέταξε από την Φοινίκη, της Μέσης Ανατολής(***) έχοντας στην πλάτη του την Αργείτισσα πριγκήπισσα Ευρώπη, την οποία είχε απαγάγει. Και εδώ μεταμορφώθηκε και πάλι, σε αετό αυτήν την φορά, και μετέφερε την Ευρώπη στην Γόρτυνα…
Εδώ εναυάγησαν τα πλοία του Μενελάου[2], της Σπάρτης. όταν επέστρεφε από την Τροία. Ίσως εδώ ήταν το ακρωτήριον Νύσος (μεταξύ των όρμων Κομμού - Ματάλων) - βλ. Γ. Λεκάκη "Αρχαία και σύγχρονα ναυάγια των ελληνικών θαλασσών".
Ήταν επίνειον της Φαιστού (κατά την μινωική εποχή). Το 220 π.Χ. κατελήφθησαν από τους Γορτυνίους και έτσι κατά την ρωμαϊκή περίοδο Μάταλα έγιναν το λιμάνι της Γόρτυνος[3].
Η Μάταλος απείχε 40 στάδια από την Φαιστό και 130 από την Γόρτυνα.[4]
Στην ακτή υπάρχουν τεχνητές σπηλιές / σπηλαιώδεις χώροι, που δημιουργήθηκαν κατά την Νεολιθική Εποχή και είναι λαξευμένοι στον μαλακό, πορώδη βράχο του κόλπου, αλλά και υποβρύχια σπήλαια. Επισήμως λέγεται ότι ήσαν τάφοι. Μερικοί όμως έχουν δωμάτια, κλίμακες, παράθυρα και προστώα. Άρα μάλλον κάποτε χρησιμοποιήθηκαν ως κατοικίες, δεδομένου του όγκου τους. Οι δε κλίνες ομοιάζουν με τους τάφους των Ετρούσκων, αποδεικνύοντας για άλλη μια φορά την ελληνική καταγωγή και επιρροή των Ετρούσκων. Ένα από τα σπήλαια ονομάζεται «Brutospeliana», γιατί, σύμφωνα με την παράδοση, εσύχναζε ο Ρωμαίος στρατηγός Βρούτος.
Αναφέρεται ο ναός της Παναγίας, στην είσοδο του οποίου υπάρχει η επιγραφή «Πλύνετε την κεφαλήν και καθαρίσατε τους πόδας και έπειτα εισέλθητε εις τον ιερόν τούτον οίκον».[5]
Σώζονται ελάχιστα ίχνη του αρχαίου οικισμού και κυρίως βυθισμένα στην θάλασσα[6]. Είναι φανερό πως το έδαφος υπέστη κάποια καθίζηση από σεισμούς.
Δυτικά από τον οικισμό, επάνω στο ύψωμα, διακρίνονται ίχνη φρουριακού τείχους. Στην κορυφή του σώζεται κτήριο φρυκτωρίας – η περιοχή-επαρχία λέγεται γενικά «Πυργιώτισσα». Ο χώρος είναι γεμάτος όστρακα, απόδειξη αρχαίου οικισμού. Νοτιανατολικά του σημερινού οικισμού βρέθηκαν κίονες αρχαίου ναού. Στην παραλία ευρέθη επίσης μεγάλη μαρμάρινη λάρνακα[7]
(ΣΗΜ δική μου , χωρίς φυσικά να κατέχω γνώσεις αρχαιολογίας κάθε χρόνο σε επίσκεψη μα κάθε χρόνο αναφωνούσα στα παιδιά μου----Μα εδώ υπάρχουν του Κόσμου αρχαιότητες-----ΕΥΓΕ στο Αρχείον Πολιτισμού)
φωτό υπ εμού Μάταλα 2020
Γιώργος Λεκάκης
Αρχαία στα Μάταλα
Τα Μάταλα[1] έχουν κατοίκηση από την Νεολιθική Εποχή.
Εδώ προσγειώθηκε ο λευκός ταύρος Ζευς, αφού πέταξε από την Φοινίκη, της Μέσης Ανατολής(***) έχοντας στην πλάτη του την Αργείτισσα πριγκήπισσα Ευρώπη, την οποία είχε απαγάγει. Και εδώ μεταμορφώθηκε και πάλι, σε αετό αυτήν την φορά, και μετέφερε την Ευρώπη στην Γόρτυνα…
Εδώ εναυάγησαν τα πλοία του Μενελάου[2], της Σπάρτης. όταν επέστρεφε από την Τροία. Ίσως εδώ ήταν το ακρωτήριον Νύσος (μεταξύ των όρμων Κομμού - Ματάλων) - βλ. Γ. Λεκάκη "Αρχαία και σύγχρονα ναυάγια των ελληνικών θαλασσών".
Ήταν επίνειον της Φαιστού (κατά την μινωική εποχή). Το 220 π.Χ. κατελήφθησαν από τους Γορτυνίους και έτσι κατά την ρωμαϊκή περίοδο Μάταλα έγιναν το λιμάνι της Γόρτυνος[3].
Η Μάταλος απείχε 40 στάδια από την Φαιστό και 130 από την Γόρτυνα.[4]
Στην ακτή υπάρχουν τεχνητές σπηλιές / σπηλαιώδεις χώροι, που δημιουργήθηκαν κατά την Νεολιθική Εποχή και είναι λαξευμένοι στον μαλακό, πορώδη βράχο του κόλπου, αλλά και υποβρύχια σπήλαια. Επισήμως λέγεται ότι ήσαν τάφοι. Μερικοί όμως έχουν δωμάτια, κλίμακες, παράθυρα και προστώα. Άρα μάλλον κάποτε χρησιμοποιήθηκαν ως κατοικίες, δεδομένου του όγκου τους. Οι δε κλίνες ομοιάζουν με τους τάφους των Ετρούσκων, αποδεικνύοντας για άλλη μια φορά την ελληνική καταγωγή και επιρροή των Ετρούσκων. Ένα από τα σπήλαια ονομάζεται «Brutospeliana», γιατί, σύμφωνα με την παράδοση, εσύχναζε ο Ρωμαίος στρατηγός Βρούτος.
Αναφέρεται ο ναός της Παναγίας, στην είσοδο του οποίου υπάρχει η επιγραφή «Πλύνετε την κεφαλήν και καθαρίσατε τους πόδας και έπειτα εισέλθητε εις τον ιερόν τούτον οίκον».[5]
Σώζονται ελάχιστα ίχνη του αρχαίου οικισμού και κυρίως βυθισμένα στην θάλασσα[6]. Είναι φανερό πως το έδαφος υπέστη κάποια καθίζηση από σεισμούς.
Δυτικά από τον οικισμό, επάνω στο ύψωμα, διακρίνονται ίχνη φρουριακού τείχους. Στην κορυφή του σώζεται κτήριο φρυκτωρίας – η περιοχή-επαρχία λέγεται γενικά «Πυργιώτισσα». Ο χώρος είναι γεμάτος όστρακα, απόδειξη αρχαίου οικισμού. Νοτιανατολικά του σημερινού οικισμού βρέθηκαν κίονες αρχαίου ναού. Στην παραλία ευρέθη επίσης μεγάλη μαρμάρινη λάρνακα[7]
(ΣΗΜ δική μου , χωρίς φυσικά να κατέχω γνώσεις αρχαιολογίας κάθε χρόνο σε επίσκεψη μα κάθε χρόνο αναφωνούσα στα παιδιά μου----Μα εδώ υπάρχουν του Κόσμου αρχαιότητες-----ΕΥΓΕ στο Αρχείον Πολιτισμού)
φωτό υπ εμού Μάταλα 2020
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου