Ἡ Μὲν Ὕλη Δύναμις, Τὸ Δ' Εἶδος Ἐντελέχεια
λέγομεν δὴ γένος ἕν τι τῶν ὄντων τὴν οὐσίαν, ταύτης δὲ τὸ μέν, ὡς ὕλην, ὃ καθ' αὑτὸ οὐκ ἔστι τόδε τι, ἕτερον δὲ μορφὴν καὶ εἶδος, καθ' ἣν ἤδη λέγεται τόδε τι, καὶ τρίτον τὸ ἐκ τούτων. ἔστι δ' ἡ μὲν ὕλη δύναμις, τὸ δ' εἶδος ἐντελέχεια, καὶ τοῦτο διχῶς, τὸ μὲν ὡς ἐπιστήμη, τὸ δ' ὡς τὸ θεωρεῖν.
Ένα γένος των όντων, λοιπόν, λέμε πως είναι η υπόσταση. όμως, από μιαν άποψη, την εννοούμε ως ύλη, η οποία καθαυτή, βέβαια, δεν είναι συγκεκριμένο πράγμα. ενώ, από μιαν άλλη, ως σχήμα και μορφή, σύμφωνα με την οποία, ήδη, προσδιορίζεται ένα συγκεκριμένο πράγμα. και, από μια τρίτη, ως αυτό που προκύπτει από αυτά τα δύο. Η ύλη, όμως, είναι δυνατότητα, ενώ η μορφή εντελέχεια, και, αυτή η τελευταία, έχει δύο σημασίες: είναι αφενός όπως η γνώση, και αφετέρου όπως η άσκηση της γνώσης. Είναι δε η μεν ύλη δύναμις (δυνατότητα), το δε είδος (μορφή) εντελέχεια, και αύτη είναι διττή, αφενός ως η επιστήμη και αφετέρου ως η θεωρία (ως κατοχή γνώσεως ή δεξιότητος και ως εν ενεργεία -άσκηση- γνώσις).
Αριστοτέλης
περί ψυχής

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου